Uair sa mhí, tagann scata Gael le chéile chun ceiliúradh a dhéanamh ar an bhfilíocht ó bhéal. Bíonn deis ag daoine a gcuid tallainne a roinnt lena chéile agus leis an lucht féachana; ‘sé sin a gcuid dánta fhéin, véarsaí a thaitníonn leo, dreascainte nó véarsaí Rap.

Chuaigh Aonghus Ó Lochlainn, tuairisceoir RTÉ Raidió na Gaeltachta, chuig seisiún na míosa seo caite lena thuilleadh a fháil amach mar gheall ar Reic don Chúinne Dána ar RTÉ Raidió na Gaeltachta.

D’fhiafraigh Aonghus do bhunaitheoir na hoíche Ciara Ní É, cad go díreach a bhí i gceist le Reic?

Mhínigh sí gur oíche filíochta is ea Reic agus tarlaíonn ana-chuid rudaí éagsúla ann. Leagtar béim ar an bhfocal labhartha ann. Cloistear dánta, scéalta, rap, ceol – aon saghas rud a bhaineann leis an bhfocal labhartha agus cur i láthair. Deir sí gur oíche dhátheangach í, ach is oíche ilteangach í dáiríre. Bíonn Fraincis, Gearmáinis agus aistriúchán dánta ó theanga amháin go teanga eile le clos. Cuirtear fáilte roimh gach cineál duine ag an ócáid. 

Ciara Ní É, file.

Fiú dóibh siúd nach dtéann ar stáitse, tá rud éigin speisialta faoi Reic. Labhair Aonghus le Rónán Mistéil, duine atá ag freastal ar Reic ón gcéad imeacht a bhí ann.

D’fhiafraigh Aonghus dó cad a bhí suntasach mar gheall ar an oíche?

Deis iontach is ea é do dhaoine atá oscailte don Ghaeilge ach b’fhéidir nach bhfuil go hiomlán líofa sa teanga, a dúirt sé. Os rud é gur oíche ilteangach í, cuirtear fáilte roimh dhaoine meascán de theangacha a úsáid, ‘sé sin beagán Gaeilge, beagán Béarla, beagán fraincise agus teangacha eile nach iad. ‘Sé an rud is fearr faoi Reic dar leis, ná go bhfuil daoine sásta seasamh os comhair daoine eile agus rud éigin a rá; más cúrsaí grinn atá ann, dán nó amhrán, nó cibé rud atá i gceist, táid ós comhair slua agus ag caint. Measann Rónán go n-athraíonn dán idir é a léamh nó é a chloisteáil, nó duine atá ag aithris dán a chumadar féin den chéad uair; osclaíonn na modhanna éagsúla aithrise na mothúcháin ionainn go fírinne.

Bhí freastalaí ag an ócáid den tuairim go bhfuil ré nua d’fhilí óga ag teacht i mbarr a réime faoi láthair, a leithéidí Séamus Barra Ó Súilleabháin agus Ciara Ní Éanacháin mar shampla. Thosaigh an bheirt amach ag ócáidí cosúil le Reic, agus d’éirigh leo lucht féachana agus lucht leanúna a aimsiú, idir Ghaeil agus Ghall. Tá sé seo tar éis Gaeilge na cathrach ach go háirithe, a oscailt ó thaobh ócáidí de.

Séamus Barra Ó Suilleabháin - file 

Shonraigh Ciara Ní É gur minic a fheictear daoine eachtrannacha sa lucht féachana. Uaireanta, is daoine iad atá ina gcónaí in Éirinn, agus uaireanta eile is ar saoire atáid, agus iad ag iarraidh cuid de chultúr an hÉireann a bhlaiseadh. Is iontach an rud é go bhfuilid in ann teacht chuig ócáid bheo, neamhfhoirmeálta, ar nós Reic agus a gcuid tallainne a roinnt freisin.

D’iarr Aonghus ar Chiara cad atá i ndán do Reic amach anseo? Mhínigh sí gur rinneadar togra leis an Irish Writers Center, Áras Scríbhneoirí na hÉireann i rith an tsamhraidh le fís dánta. Chuireadar amach ceithre fhís dán, curtha le chéile ag an aisteoir agus an ceamaradóir Seán T. Ó Meallaigh. Ba mhaith le Ciara níos mó de sin a dhéanamh, mar síleann sí go bhfuil tábhacht thar na bearta leis an idirlíon i scaipeadh litríocht sa lá atá inniu ann. Glacann siad páirt i bhféilte cosúil le Body and Soul, Féile na Gealaí agus Electric Picnic. Ba bhreá léi páirt a ghlacadh i níos mó féilte ar mhaithe le lucht féachana níos mó a mhealladh isteach.

Beidh an chéad teacht le chéile eile ag Reic Déardaoin seo chugainn 28ú Feabhra 2019, i gClub Chonradh na Gaeilge, 6 Sráid Fhearchair, Baile Átha Cliath 2. Osclóidh na doirse ag a 19.00.

Craoltar An Cúinne Dána idir 18.30 agus 19.00 gach Domhnach ar RTÉ Raidió na Gaeltachta.