Sa Seanad inniu, táthar ag plé bille nua le go mbeidh sé níos éasca ag daoine a huchtaíodh fáil a bheith acu ar a gcuid cáipéisí oifigiúla breithe.

Tá an Bille Uchtála (Faisnéis agus Lorgaireacht) á phlé agus ag dul trí na céimeanna éagsúla san Oireachtas ó 2016 i leith.  

Moltar faoin mbille go ndéanfadh an ghníomhaireacht leanaí agus teaghlaigh Tusla teagmháil leis na tuismitheoirí bitheolaíochta tar éis do dhuine iarratas a dhéanamh ar a cháipéisí breithe.

Mura mbeadh tuismitheoir sásta an t-eolas a scaoileadh, áfach, is faoi Údarás Uchtála na hÉireann a bheadh sé athbhreithniú a dhéanamh ar an gcás ansin.

Deir an tAire Leanaí Katherine Zappone nach mórán eile a d'fhéadfaí a dhéanamh ó thaobh an dlí de gan cur as do chearta bunreachtúla na dtuismitheoirí bitheolaíochta. Is ag céim an choiste atá an bille inniu agus tá dóchas ag Aire go nglacfaidh an tOireachtas leis roimh bhriseadh an tsamhraidh.

Is saineolaí ar dhlí teaghlaigh é an t-aturnae Pól Ó Murchú. Cuireann sé fáilte roimh an mbille atá molta agus deir sé go bhfuil sé fíorthábhachtach go mbeadh eolas cruinn faoina gcúinsí breithe ag daoine a uchtaíodh. Ceart bunreachtúil é seo atá ag gach duine sa tír, a deir sé.

Pól Ó Murchú

Deir eagraíocht a labhraíonn thar ceann daoine a uchtaíodh, áfach, nach bhfuil an bille atá molta sách láidir mar nár ghá do thuismitheoirí bitheolaíochta eolas a roinnt munar mhian leo. 

Deir an t-abhcóide Dáithí Mac Cárthaigh, ar uchtaíodh é os cionn leathchéad bliain ó shin, nach bhfuil seisean sásta leis an mbille ach oiread. 

Dáithí Mac Cárthaigh

Thug an córas a bhí i bhfeidhm go dtí seo deis do dhaoine a thug suas páistí bogadh ar aghaidh sa saol, a deir sé, agus tá imní air go mbeadhh drogall ar thuismitheoirí páistí a thabhairt suas, nó fiú a thabhairt ar an saol an chéad lá mar gheall ar a bhfuil sa bhille. 

Ceapann sé freisin go bhféadfadh an bille dochar a dhéanamh do pháistí i bhfad na haimsire agus gur cheart cloí leis an mbunphrionsabal gur briseadh glan agus tús nua atá san uchtáil.

Baineann d'fhéiniúlacht leis an áit as ar fáisceadh thú agus leis an teaghlach inár tógadh thú, a deir Dáithí.