Ag tosú Dé Céadaoin 4 Bealtaine ar TG4 ag 9.45pm

Sraith faisnéise staire agus eolaíochta nua is ea Eipidéim a bheidh faoi threoir na léiritheoirí faoi na scéalta nár insíodh go dtí seo ar na heipidéimí a thit amach san am atá caite in Éirinn - an bholgach, an calar agus an tífeas chomh maith leis an eitinn, póilió, an bhruitíneach, an leicneach agus an bhruitíneach dhearg. Déanfar na scéalta fíorthábhachtacha seo, nach ndearnadh trácht go dtí seo orthu, a insint ar bhealach nua agus iontach trí scéalaíocht phearsanta agus athchruthuithe fíorspéisiúla ardleibhéil.

Cé chomh dona i ndáiríre agus a bhí na galair stairiúla sin, an bholgach, an calar agus an tífeas? Cé chomh dona agus a bhí an scrios a rinneadh ar an tír dá mbarr? Cén bhail ar chuir na galair sin ar dhuine?

Eipidéim

Rachaidh láithreoirí Eipidéim, an staraí sóisialta Síobhra Aiken agus an dochtúir Maitiú Ó Tuathail sa tóir ar fhreagraí na gceisteanna sin. Déanfaidh siad scéalta suntasacha na ndaoine a d'fhulaing de bharr na ngalar sin, galair a d’fhág lorg an uafáis ar fud na tíre, a nochtadh trí na taifid stairiúla.

Déanfaidh siad ré a scrúdú nach raibh cúrsaí eolaíochta mar is eol dúinn inniu iad ach ina dtús agus gan aon bhealach ag daoine na galair sin a throid. Gheobhaidh siad amach faoin tionchar ollmhór a bhí ag nuálaíochtaí domhanda i gcúrsaí eolaíochta ar an saol anseo in Éirinn agus faoi mar a chuidigh na fionnachtana eolaíochta sin, chomh maith le hathruithe i gcúrsaí leighis agus athruithe sóisialta, deireadh a chur leis na heipidéimí faoi leith sin in Éirinn.

Cé gur cuireadh faoi chos na galair mharfacha seo ó na laethanta atá thart - an bholgach, an calar agus an tífeas - bhí dhá ghalar mharfacha eile i mbarr réime in Éirinn le linn na 1950idí, ba iad sin póilió agus an eitinn. Tá cuimhne fós sa lá atá inniu ann ag go leor daoine ar na heipidéimí sin in Éirinn agus ar an scéin a bhain leo ag an am. Roinnfidh na daoine a tháinig slán as na heipidéimí sin agus atá fós linn a gcuid scéalta pearsanta féin faoi na galair sin a tholgadh agus an snámh in aghaidh easa a bhí rompu ina dhiaidh sin chun teacht slán.

Is scéal na n-eipidéimí sin i stair na hÉireann atá in Eipidéim agus inseofar freisin scéal na ngalar a tharlaíonn le linn na hóige, an bhruitíneach, an leicneach agus an bhruitíneach dhearg, chomh maith le galar mór na linne seo, Covid-19. Is scéal an chatha in aghaidh na ngalar sin trí fhionnachtain eolaíochta agus athrú sóisialta atá sa tsraith faisnéise seo.

Cé gur ionann paindéim Covid-19 agus an t-imeacht domhanda is mó tionchair dár linn, ní heachtra uathúil í i stair na hÉireann. Bhí tionchar ag na galair mhóra seo san am atá caite ar na mílte daoine, d’athraithe said gné shóisialta na hÉireann agus d'fhoghlaimíomar an t-uafás faoi eipidéimí - an chaoi le haghaidh a thabhairt ar an gcoróinvíreas ina measc.

Déanfar spléachadh in Eipidéim ar an gcaoi ar músclaíodh breis nuálaíochta agus fionnachtana eolaíochta le linn gach eipidéime, nuálaíocht a chuir lenár gcumas aghaidh a thabhairt ar ghalair agus, i ndeireadh na dála, ar an gcaoi a mbeimid ábalta bealaí nua a aimsiú chun an ceann is fearr a fháil ar ghalair tríd an eolaíocht agus leigheas, trí bhearta sóisialta agus, gan dabht, trí mheon an duine féin.

Eipidéim Dé Céadaoin 4 Bealtaine ar TG4 ag 9.45pm