Ag tosú ar an 12 Eanáir ag 9.30pm ar TG4

Sa tsraith cheannródaíocht stair an dúlra seo, tabharfaidh an nádúraí Eoin Warner an lucht féachana ar aistear taiscéalaíochta a bhainfidh an anáil díobh ar fud chóstaí áille Ceilteacha na hÉireann agus na Breataine Bige, chun an fiadhúlra iontach faoi cheilt atá le fáil ar ár gcóstaí a fhiosrú, bíodh sé ar an tanaí nó go domhain i bhfarraige.

Rinne cuid de na scannánóirí a raibh baint acu leis an tsraith stair an dúlra Blue Planet, IONTAIS NA bhFARRAIGÍ CEILTEACHA (3 x 50') a thaifeadadh thar thréimhse dhá bhliain in Ultra-Ardghléine (UHD). Rinne siad scannánaíocht i gcodanna de na hoileáin seo nach ndearnadh aon taiscéalaíocht chomh sóúil iontu roimhe seo - cósta grianmhar oirdheisceart na hÉireann agus cósta na Breataine Bige. D’éirigh le lucht na scannánaíochta réimse dochreidte de speicis a thaifeadadh lena n-áirítear an siorc gorm, an liamhán gréine agus míol mór eiteach - iad go léir ag snámh agus ag seilg amach ónár gcóstaí Ceilteacha. Ón Sailte Mór i Loch Garman, coinneoidh Eoin súil ar éin aille - éin farraige atá ábalta 'eitilt’ faoi uisce, agus tiocfaimid ar cheannruáin umhla atá ag teacht i dtír ar an gcladach – ach is féidir leis an gceannruán análú ar tír.

Eoin Warner

Tá iompair nua ar leith agus iontacha taifeadta ag an bhfoireann scannánaíochta nár taifeadadh a leithéid riamh cheana in uiscí Ceilteacha: amhail nósanna cúirtéireachta na deilfe bolgshrónaí chomh maith le píosa scannánaíochta dochreidte de liamháin ghréine ag teacht le chéile amach ó chósta na hÉireann. D’éirigh leis an bhfoireann tumadóireachta iontais na farraige domhain Ceiltí a thaifeadadh chomh maith, ina measc ballach Muire atá ábalta inscne a athrú, cuáin mhara ollmhóra, gliomaigh ársa agus eascann choncair ollmhór atá go léir i bhfolach i mbád báite.

Is éard a dúirt Paddy Hayes, stiúrthóir na sraithe: "Is iontach an t-éalú don anam é - go háirithe leis an dianghlasáil a bhí againn le gairid - a bheith gar don nádúr. D’éirigh le foireann Iontais na bhFarraigí Ceilteacha píosaí scannánaíochta a bhainfeadh an anáil díot a fháil ar ár gcóstaí nach bhfuil nochtaithe go fóill agus ar iompar a chuirfeadh rudaí ar do shúile duit maidir leis na hainmhithe mara is mó a bhfuil eolas againn orthu - agus is iontach an rud é a fháil amach go mbíonn sin go léir ag tarlú díreach amach ónár gcuid cóstaí."

Tá trí chlár Iontais na bhFarraigí Ceilteacha roinnte i dtrí ghnáthóg - An Cladach, Na hUiscí Tanaí agus an Fharraige Mhór. Sa chéad chlár, An Cladach, fiosróidh an láithreoir Eoin Warner na hainmhithe mara atá ina gcónaí ar chósta na hÉireann agus ar chósta na Breataine Bige a chaitheann dul in oiriúint don timpeallacht seo a bhíonn ag athrú go tapa. Rachaidh Eoin ag cadhcáil amach ó chósta an chopair i bPort Láirge agus tiocfaidh sé ar rónta glasa fiosracha an Atlantaigh ag casadh thart timpeall air. Beidh ár bhfoireann ceamaradóireachta i dteanna na rón seo ar feadh na bliana ar fad, ón gcúirtéireacht agus toircheas nó go dtagann rón óg álainn bán ar an saol. Leanfaimid dhá éan aille atá ag tógáil a n-éinín óig amháin ar scairbh charraigeach chaol. Ní mór do na tuismitheoirí an t-éan óg a chosaint ó ionsaithe rialta aeir a dhéanann faoileáin chreiche, go dtí go mbeidh sé in am ag an éan óg an chéad léim scanrúil a dhéanamh ón aill go dtí an fharraige. Ach ní éiríonn le go leor acu teacht slán ón léim sin...

Ag tosú ar an 12 Eanáir ag 9.30pm ar TG4