Cad a spreag Ríonach Ní Néill le scannán a dhéanamh faoi mhná a thóg a gcuid páistí le Gaeilge i gceantair uirbeacha? A scéal féin agus an neamhaird a rinneadh ar mhná sa stair, a deir sí.

Scannán 11 nóiméad is ea I Modh Rúin a stiúraigh Ríonach Ní Néill sa dá theanga is nádúrtha léi; 'an ghluaiseacht agus an Ghaeilge'. D'fhás Ríonach aníos i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath, áit nach raibh mórán Gaeilge ag daoine maguaird. D'aimsigh sí mná eile a rinne amhlaidh agus chuir sí faoi agallamh iad faoina rogha neamhghnách.  

Deir sí gur deis a bhí sa scannán seo 'ómós a léiriú do na mná seo nár tugadh aird orthu sa saol poiblí' agus 'spreagadh do mhná mo ghlúinse' freisin. 

Nuair a labhair sí leis na mná, dúirt sí go bhfuair sí léargas ar shaol na mban seo agus gur léirigh na mná 'trua do mhná comhaimseartha' mar, cé go bhfuil cead oibre agus níos mó cearta ag mná, níl struchtúr an tsochaí athraithe le bheith in oiriúint dóibh siúd ar mhaith leo gairm bheatha agus saol teaghlaigh a bheith acu. 

Filleann Ríonach ar an bhfocal 'fís' arís agus arís eile agus í ag trácht ar na mná a spreag an scannán, iad siúd a bhí 'ag cothú físe' laistigh de bhallaí an bhaile óir gurb é sin an t-aon áit a raibh cumhacht acu, ag an am. 

Ríonach Ní Néill

Is ceann de cúig togra é an togra seo ar choimisiúnaigh Oireachtas na Gaeilge le maoiniú ó The Community Foundation for Ireland le mná agus fir 1916 agus a bhfís d’Éire nua a cheiliúradh.

Taispeánfar an scannán seo mar chuid de Light Moves Festival of Screendance in Luimneach idir 2-5 Samhain.