Tá a mhíshástacht curtha in iúl ag an gCoimisinéir Teanga Rónán Ó Domhnaill faoin neamhshuim a deir sé atá roinnt údarás áitiúil a dhéanamh dá chuid oibre agus dá réir sin dá gcuid dualgas reachtúil féin.

Ina Thuarascáil Faireacháin 2020-21 a d'fhoilsigh sé inniu, dúirt an Coimisinéir Teanga go raibh roinnt údarás áitiúil "nach ndeachaigh i mbun gnímh lena Oifig le linn a cuid oibre faireacháin agus go mbeadh sé ag meabhrú dóibh an dualgas reachtúil atá orthu comhoibriú leis agus é i mbun a chuid feidhmeanna."

Go deimhin, mheabhraigh Rónán Ó Domhnaill dóibh cheana féin go bhfuil sé de chumhacht aige de réir dlí gníomhú in aghaidh eagraíochtaí a chuireann constaicí sa bhealach air agus é i mbun a chuid oibre.

Thug sé le tuiscint cé nach ndeachaigh Oifig an Choimisinéara Teanga i muinín na cumhachta sin riamh roimhe seo nach mbeadh aon drogall air tabhairt faoi feasta:

"Faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla is féidir liom imeachtaí i leith ciona a thionscnamh agus a thabhairt ar aghaidh sa chás go gcuirtear bac orm mo chuid feidhmeanna a chomhlíonadh.

"Níor baineadh úsáid as an bhforáil ábhartha sin d'Acht na dTeangacha Oifigiúla ó bunaíodh an Oifig ach i bhfianaise easpa comhoibrithe ó roinnt údarás áitiúil d'fhéadfadh nach mbeadh de rogha agam ach tabhairt faoin ngníomh tromchúiseach sin gan mhoill."

Dúirt an Coimisinéir Teanga freisin gur údar díomá dó nár cuireadh i bhfeidhm go sásúil moltaí a rinne sé maidir le logainmneacha Gaeltachta sa chóras Eircode.

Dhearbhaigh sé go mbeadh tuarascáil ar an ábhar á cur faoi bhráid Thithe an Oireachtais aige.

Tá ceithre phríomphointe i dTuarascáil Faireacháin Rónáin Uí Dhomhnaill, mar atá:

- míshástacht faoi nár chloígh aon údarás áitiúil a scrúdaíodh go hiomlán leis na gealltanais a bhí tugtha acu maidir lena suímh idirlín agus lena seirbhísí idirghníomhacha

- míshástacht faoi "leibhéil éagsúla ghéilliúlachta" sna Boird Oideachais agus Oiliúna maidir leis na dualgais reachtúla atá orthu faoi Acht na dTeangacha Oifigiúla

- fáilte curtha roimh a bhfuil déanta ag Oifig na nOibreacha Poiblí maidir le comharthaíocht ag roinnt láithreacha oidhreachta

- fógra tugtha go bhfuil tuarascáil le cur faoi bhráid Thithe an Oireachtais maidir le heaspa cur i bhfeidhm moltaí a bhain le córas Eircode.

Chomh maith leis sin, dúirt Rónán Ó Domhnaill go raibh súil aige, nuair a achtófar Bille Teanga nua, go mbeidh deis aige faireachán a dhéanamh ar achtacháin eile a bhaineann le cúrsaí teanga seachas Acht na dTeangacha amháin:

"Ba chóir go mbeadh deis ann, le hachtú an Bhille nua, faireachán níos uileghabhálaí a dhéanamh ná mar a cheadaítear don Choimisinéir Teanga faoin Acht reatha.

"Thabharfadh sé seo deis faireachán a dhéanamh ar chur i bhfeidhm reachtaíochta teanga a bhaineann le cúrsaí oideachais, craolacháin, pleanála agus iompair i measc nithe go leor eile."