Chinn cróinéir i mBéal Feirste go raibh an deichniúr Caitliceach a mharaigh saighdiúirí na Breataine i mBaile Uí Mhurchú in iarthar Bhéal Feirste leathchéad bliain ó shin " iomlán neamhchiontach."

Thug an cróineir, an Breitheamh Siobhán Keegan, a breithiúnas i gcás gach aon duine den deichniúr os comhair an phobail san Ionad Idirnáisiúnta Comhdhála i mBéal Feirste inniu.

Dúirt sí go raibh súil aici go dtabharfadh a breithiúnas sólás éigin do ghaolta na marbh.

Bhí cuid de na gaolta i láthair san Ionad Comhdhála agus bhuail siad a bosa ar a chéile tar éis don chróinéir a cinneadh a léamh.

Gaolta na marbh ag an Ionad Comhdhála i mBéal Feirste

Chaith agus mharaigh saighdiúirí ón reisimint pharaisiút an deichniúr sibhialtach in imeacht trí lá idir 9-11 Lúnasa 1971.

I measc na marbh, bhí bean a raibh ochtar clainne aici, sagart agus fear a fuair bás de bharr taom croí tar éis achrainn le saighdiúirí.

Maraíodh Joan Connolly, 44, Joseph Corr, 43, Edward Doherty, 31, John Laverty, 20, John McKerr, 49, an tAthair Hugh Mullan, 38, Joseph Murray, 41, Noel Phillips, 19, Frank Quinn, 19, agus Daniel Teggart, 44.

Tharla an sleácht tar éis do Rialtas na Breataine imtheorannú gan triail a thabhairt isteach sa Tuaisceart ar an 9 Lúnasa.

Dúirt an cróinéir go raibh sé as compás ar fad ag Arm na Breataine dul i muinín an fhornirt i mBaile Uí Mhurchú idir 9-11 Lúnasa 1971. Theip ar an stát, a dúirt sí, a chruthú go raibh an forneart inchosanta.

Níor ghlac sí le líomhaintí ó Roinn Cosanta na Breataine go mb'fhéidir gur chaith ball den UVF cuid de na híospartaigh.

I gcás duine de na mairbh - John McKerr - dúirt sí nach raibh dóthain fianaise ann le deimhniú ar shaighdiúirí nó ar pharaimíleataigh a mharaigh é.

Chaith an Breitheamh Keegan amhras freisin ar roinnt den fhianaise a thug cuid de saighdiúirí a bhí freagrach as an sléacht.

Níor cúisíodh aon duine riamh sna maruithe agus "fíorasc oscailte" a tugadh ag na coistí cróinéara i 1972.

Ceadaíodh ionchoisní nua in 2011 tar éis feachtais fhada ghaolta na marbh.

Cuireadh tús leis na hionchoisní sin i mí na Samhna 2018 agus chualathas fianaise ó bhreis agus céad finné - 60 iarshaighdiúir agus 30 sibhialtach ina measc.

Tháinig clabhsúr leis na hionchoisní i mí an Mhárta anuraidh.

Dúirt an Taoiseach Micheál Martin go léiríonn breithiúnas an chróinéara go gcaithfear dul i ngleic le hoidhreacht na coimhlinte ó thuaidh agus tús áite a thabhairt d'íospartaigh.

Dar leis an Aire Gnóthaí Eachtracha Simon Coveney go gcaitheann an breithiúnas solas ar chaibidil dhuairc i stair na coimhlinte.

Mhaígh LeasChéad-Aire an Tuaiscirt, Michelle O'Neill ó Shinn Féin, go bhfuil an fhírinne nochta agus gur dhúnmharú a rinne stát na Breataine a bhí sa sléacht i mBaile Uí Mhurchú.

Sa Dáil, dúirt ceannaire Sinn Féin Mary Lou McDonald gur olc maith an scéal i bhfianaise a bhfuil ar intinn ag Rialtas na Breataine maidir le maruithe sa Tuaisceart a fhiosrú.

Thug dlíodóir ghaolta na marbh Pádraig Ó Muirigh le fios go mbeidh siad ag tabhairt cásanna sibhialta in aghaidh Roinn Cosanta na Breataine de réir bhreithiúnas an chróinéara.