Tá cnuasach mór scannáin físe a bhí taifeadtha i dtús an chéid seo caite faighte i dteach i dTiobraid Árann. Baineann na fiseáin le teaghlach de chuid na dtiarnaí talún tráth i gceantair Dhúrlas Eile. I measc na bhfiseán tá léargas ar shaol na tuaithe agus feirmeoireacht i dTiobhraid Árann ag an am chomh maith le ábhar spéise eile na linne - corónú Rí Seoirse VI agus an Bhanraíon Eilís i Sasana i 1937.

Lá an Chorónaithe Rí Seoirse VI agus Banríon Eibhlís i Londain 1937


In áiléar i dtigh i dTiobrad Árann in aice Dhúrlas Eile a bhí an cás lán le fístéipeanna 16mm le blianta fada. Bhí cuid dos na fístéipeanna déanta sna 1920daí. Tá 27 reel fís téipe ar fad sa chás agus iad taifeadtha idir na 1920daí agus 1930daí. 

Cé go raibh ceamaraí griangrafadóíreachta á n-úsáid, bhí ceamraí fise an-neachomónta. Tá léargas físe sna téípeanna seo ar shaol na n-uasal na linne idir rásanna capall, caitheamh aimsire agus a dturasanna thar lear. 

Tugann na fistéipeanna ar chorónú An Ri Seoirse a 6 no George agus an bhanraíon Eibhlís i 1937 léargas ar a raibh de bhratacha agus d'ullmhúcháin déanta ar shráideanna Londain don ócáid - na caráistí ornáideacha agus na capaill feistithe ag tarrac móruaisle na ríogachta chun an h-ocáide. 

Tá léargas ann chomh maith ar séo a tionóladh i Leicestershire, Shasana i ndeire na 1930daí. Chomh maith leis sin tá fístéíp do na Iniskillen Dragoons ag leiriú a gcuid each-scileanna.

Ba é an captaen William Kemmis a rinne na taifid agus bhí sé fhéin sa reisimint sin go dtí 1912. Mhair sé i dTeach Mhoyaliff in aice Chluain Meala. Bhí se pósta le duine do mhunitir Armstrong a bhí ina dTiarnaí Talún anseo ar feadh na mblianta.

Tá léargas físiúil sna téipeanna ar chúrsaí talmhaíochta agus feirmeoireachta ag an am agus an treallamh a h-úsáideach i mbun na hoibre sin. Deir Pat Bracken ó Leabharlann an Chontae i dTiobraid Árann go raibh na fistéípeann seo an-shuimiuil mar gur beag scannánaíochta dá leithéid a bhí ar bun ag an am.

Dúirt sé cé go raibh griangrafadóíreacht ar bun ag an am, go raibh sé an-neamhchoitianta fístéípeanna phríobhaideacha a fháil d'ócáidí a leithéidí chorónú An Rí Seoirse VI agus an Bhanraíon Eibhlís. 

Ba faoi dhíon tí Kitty Barry a bhí na fístéipeanna taréís don nduine deirneach do chlann Armstrong an cás a thabhairt dá fear céile sular fhágadar san Tigh Mhoyaliff sna 1960adaí. Bhi sliocht de mhuintir Armstrong i dteach Mhoyaliff ón 17ú céad. Dúirt Kitty Barry gur cúis iontais di anois na pictuirí a bhí sa chás a fheiscint.

Tá an bailiúchán tugtha ar lámh do leabharlann chomhailre chontae Thiobraid Árann agus cuid don mbailiúchán le cuir ar-líne.


Beidh tuairisc iomlán ag Tomás Ó Mainnín ar Nuacht RTÉ ag 17.40 agus Nuacht TG4 ag 19.00