Ó chian agus ó chóngar i gceantar Ghaeltachta Mhúscraí, thángadar ar a n-oilithreacht bhliantúil go hÓstán Ghobnatan i mBaile Mhic Íre le ceist agus cuireadh Dhámh Scoil Mhúscraí Uí Fhloinn a fhreagairt. 

D'fhreastail 80 duine idir óg agus aosta ar Dhámh Scoil Mhúscraí Uí Fhloinn, atá sa tsiúl ó 1925 i leith, aréir in Óstán Ghobnatan i mBaile Bhúirne. D'aithirs leanaí óga, déagóirí agus daoine fásta dánta nua-chumtha chomh maith le sean-dánta i gcuimhne ar fhilí áitiúla atá imithe ar shlí na fírinne. 

Méabh Ní Chonaill ag aithris dán 


Is minic go mbíonn na dánta ábharthach go maith - ag déanamh cur síos ar ábhair atá i mbéal an phobail. B'amhlaidh an cás é nuair a chan Róisín Ní Liatháin, 8 mbliana d'aois, amhrán tráthúil dar teideal 'Ar Mo Thralaí' a chum a seanathair Dónal Ó Liatháin (nach maireann) ó Chúil Aodha, tamall de bhlianta ó shin. 

Is mar gheall ar fhadhb na dtralaithe sna hospidéil, fadhb a leanann go dtí an lá atá inniu ann.

Is ócáid bhliantúil í an Dámh Scoil atá á thionól gach bliain le nach mór céad anuas. Tá téagar staire na Dámh Scoile níos faide ná sin féin go deimhin agus clú ar cheard, ar chaighdeán agus ar chumas na cumadóireachta filíochta agus na n-amhrán i Múscraí. 

Caitríona Ní Chonaill i mbun aithrise


Tá gnéithe éagsúla le reachtaíocht na Dámh Scoile - idir foirmeálta agus neamhfhoirmeálta. 

Go foirmeálta, gach bliain cumann Uachtarán na Dáimhe 'Cuireadh' agus seolann chuig rannpháirtithe na scoile é. Ina theannta sin, bíonn 'Ceist' cumtha ag Cléireach na Dáimhe. Is féidir gur téama reatha, náisiúnta, idirnáisiúnta agus polaitiúil a bheadh sa cheist. 

Micheál Ó Lionáird ag tabhairt uaidh a chuid cumadóireachta


Tagann na sluaite ag an ócáid lena gcuid cumadóireachta a aithris mar fhreagra ar an gceist agus/nó ar an gcuireadh. Is féidir gur i bhfoirm filíochta, rann nó amhráin a déantar aithris ar na seoid seo. 

Go neamhfhoirmeálta, bronntar ardán ar na rannpháirtithe a gcuid saothair ón mbliain atá caite a aithris don tslua. Is annamh, más riamh fhéin é, go mbíonn aon teacht aniar - corr nó cúiteamh faoin bhfilíocht a cloistear. 

Seo a leanas Cuireadh agus Ceist na bliana seo:

An Cuireadh

A fhilí na Dáimhe níl bhur gclú le sárú

Mo chairde, bhur gcairde clann cairdiúil dlúth

Glacaigí lem' chuireadh seolta go fáilteach

Is tagaigí 'n bhur sluaite le h-úire bhur smaointe

Breacaithe i bhfoirm bhéarsaí mar is dual don bhféile 

Bídís aerach, gairid nó fada ar do rogha mhéadar  

Déanaigí moladh agus spórt ar gach ábhar ach aoir 

Beannacht Dé leis na filí d'fhág sinn go tréith lag

I bhflaitheas na ngrást táid 'nár n-aice fós

Go gnóthach ár bhféile a choimeád ar an bhfód

Is fada an lá é chíncís 1925

Filí Dáimh Scoil Mhúscraí ag saothrú gan dua

Ag ceiliúradh gach bliain ndiaidh a chéile

Tair chughainn i mbliana fáilteofar tú gan iarracht

Ach gheóbhair bualadh bos éachtach má bhíonn agat dán

Geallaim díbh sult is oíche caithréimigh

Mar a chleachtaí in Éirínn i laethe na sean

Tá mo chroí ag preabarnaigh ag súil le bhur ndréachtaí 

Beidh oíche go maidin againn a bheidh fileata léannta

Nócha bliain caite ag ceiliúradh an traidisiún gaelach is arsa in Éirinn

Betsy Ní Shuibhne, Uachtarán


Ceist na bliana seo

Trumpa balbh néata a luaigh an fhile ina dhán 

I dteanga nach dtuigfeadh éinne ag giolcáil dúinn bharnáil

Bagairtí ar gach taobh ag cur i gcontúirt ár slándáil

An dtabharfá slán sinn a Mhic Dé ó Oráisteach an Tí Bháin?

Tá ceannaire místuama a thabharfadh do an dúshlán 

Ar cheann arm mhillteach i dtírín mídhaonna thall san Áis

Gach rud ullamh don chogaíocht ghéar, idir sliogáin is diuracháin

A Uain Dé, le dóchas a éilím an dtabharfá dúinn síocháin? 

Tá an oighear ag leá leis is gan aon stop d'ár bhfagáil

Aer te san atmasféar ag téamh an domhain beagán ar bheagán

Báisteach tréan is tóirneach géar is díle ar Inis Fáil

A Aoire shéimh, bhfuil aon baol go dtiocfaidh tú dár tarrtháil?

Claíomh le faobhar ina bhagairt scéin d'fhuil ár muineáil

Is buamaí daonna go pléascach tréan i veán bán á dtiomáint

Ag trodaí Dé faoi threoir a chléir i mbun sléacht ar Chrosáid 

A Mhaighdean Mhátháir, ar son Dé, an ndeinfeá sinn a shábháil?

An Cheangal

Is fearr droch rith ná seasamh séimh ar bhruach an dhuibheagáin

Is fearr ól go doimhin is tú ag fánacht tréan ar lá an áir

Is fearr Dia a thréigean na cloí go bréagach le miotas na seana bhfáidh

Cothromas is cóir a éileamh is, ar son Cé,  ná bac leis an mbéal bán!

Concubhar Ó Liatháin, Cléireach.