Deirtear i dtuarascáil nua atá le foilsiú inniu nach mbeidh an Ghaeilge ina príomhtheanga pobail in aon áit sa Ghaeltacht faoi cheann 10 mbliana.

Tá an tuarascáil a choimisiúnaigh Údarás na Gaeltachta bunaithe ar fhigiúirí Dhaonáirimh 2006 agus 2011.

Deir na húdair, an tOllamh Conchúr Ó Giollagáin agus Martin Charlton, go léiríonn a gcuid taighde go bhfuil labhairt shóisialta na Gaeilge ag meath ag ráta níos tapúla ná a tuaradh sa tuarascáil dheiridh i 2007.

Deir siad gur láidre anois labhairt na Gaeilge sa seomra ranga ná sa phobal féin.

Léiríonn an taighde freisin nach bhfuil an Ghaeilge á labhairt ag 67% den phobal ach i 21 den 155 toghroinn Gaeltachta.

Deir na saineolaithe gur céatadán cinniúnach é 67% maidir le hinmharthanacht mhionteanga.

Má théann an líon cainteoirí faoina bhun sin, deirtear go dtosaíonn an teanga ag meath go tréan.

Cuireadh moill bliana ar fhoilsiú na tuarascála de bharr easaontais idir an tÚdarás agus na húdair.

Mar a tuairiscíodh ar Nuacht RTÉ cheana, ní raibh an tÚdarás sásta moltaí a chur sa tuarascáil mar nach raibh a leithéid luaite go sonrach, a deir siad, sa chonradh taighde.

Mhaígh an tOllamh Ó Giollagáin gur dheacair taighde sóisialta cuimsitheach a chur ar fáil gan moltaí a chur san áireamh.

Cáintear modh oibre an Stáit go minic sna moltaí.

D’aontaigh an dá dhream le déanaí go bhfoilseodh na húdair na moltaí go neamhspleách ar an Údarás.

Dúirt an tOllamh Ó Giollagáin le Nuacht RTÉ nár inis an tÚdarás dó - ná don chomhúdar, Martin Charlton - go rabhthas leis an tuarascáil a fhoilsiú inniu.

Dheimhnigh sé freisin nach bhfuair siad cuireadh chuig seoladh na tuarascála in Ard an Rátha, i gContae Dhún na nGall.

Inniu, dúirt Cathaoirleach Údarás na Gaeltachta, Anna Ní Ghallachair go raibh údair na tuarascála ar an eolas go raibh an tuarascáil Le foilsiú an tseachtain seo agus nach raibh  seoladh oifigiúil nó seoladh de shórt ar bith ann.

Dúirt Anna Ní Ghallachair go raibh tacaíocht Rialtais ag an stráitéis 20 bliain don Ghaeilge agus nach n-athraíonn iompar teangan thar oíche.

Próiséas fadtéarmach a bheidh ann an Ghaeilge a tharrtháil agus tá pobal na Gaeltachta féin lárnach san Obair sin a deir sí. 

Dúirt an tOllamh Conchúr Ó Giollagáin go gcuireann sé fáilte roimh fhoilsiú na tuarascála.