Tá muid ag dul siar go Conamara an iarraidh seo, ag cur 10 gceist ar Ghormfhlaith Ní Thuairsg, craoltóir le RTÉ Raidió na Gaeltachta, Pearsa Raidió na Bliana ag Gradaim Chumarsáide an Oireachtais. 

Cén áit is ansa leat?
Mo bhaile beag féin! Is breá liom cósta dheisceart Chonamara, is breá liom an Lochán beag, a baile inár tógadh mé agus baile na nAille ar an taobh eile den Sruthán Buí, an áit a bhfuil an teach anois againn. Is breá liom go bhfuil sé de phribhléid agam a bheith i mo chónaí san áit ina raibh mo mhuintir fréamhaithe romham, is breá liom go bhfuil sé de ádh orainn a bheith in áit atá chomh speisialta ó thaobh cultúir agus pobail de. Smaoiním go minic ar chomh maith agus atá an saol sa gceantar anois le hais an chruatain a bhí ag ár muintir a chomh romhainn, an dream a d'fhéach amach ar an bhfarraige chéanna, ar an bportach céanna, agus ar na claíocha céanna agus a bhí i measc na ndaoine ba bhoichte, ní amháin in Eirinn, ach san Eoraip. Tá an t-ádh dearg orainn. 

Cén béile is fearr a bhí agat ariamh? 
Deacair a rá. Cé go maith liom bheith ag ithe amuigh, cuireann sé as dom go bhfuil faisean anois ann beagnach sacraimint a dhéanamh de bhéile. Ag a tráth seo, b’fhearr liom béile sa mbaile agus mo mhuintir i mo theannta ná aon bhéile a íocaim air. 

Cén leabhar agus/nó scannán is fearr leat?
Tá na ceisteanna seo fíordheacair! Ní fhéadfainn leabhar amháin a phiocadh, ach bheadh A Fine Balance le Rohinton Mistry sa áireamh chomh maith le Midnights Children le Salman Rushdie agus Beloved le Toni Morrison – agus sé leabhar Kevin Barry, City of Bohane an leabhar is mó ag scríobhneoir Éireannach a thaitnigh liom le blianta. Cé gur mó Béarla ná Gaeilge a léim i bhficsean, b’fhearr liom filíocht na Gaeilge agus bíonn leabhar i gcónaí le hais na leapan -  téim ar ais go minic ag saothair Jackie Mac Doncha as Carna, go háirithe Gaineamh Séidthe. Is breá liom saothair Séamus Barra Ó Súilleabháin, atá úr agus cruthaíoch – ach bíonn mé ag iarraidh a bheith ag feachaint air á aithris, seachas á léamh! Fillim freisin go minic ar Filíocht Ghrá na Gaeilge, cnuasach álainn a d’fhoilsigh Cló Iarchonnachta roinnt blianta ó shin, a thaispeáineann duinn arís eile nach bhfuil aon chomparáid idir an Ghaeilge agus an Béarla le mórghrá a chur in iúl...

Gormfhlaith Ní Thuairsg


Mura mbeifeá i do chraoltóir, céard a dhéanfá?
Is bréa liom bheith i mo chraoltóir, ach anois agus mé ró-shean agus ró-leisciúil le tabhairt faoi ghairm eile, bíonn mé ag cuimhniú ar na saolta eile a d’fhéadfadh a bheith agam. Thaitneodh liom a bheith ag scríobh óraidí le cur i mbéal dhaoine eile. Nó bheith i m’abhcóide. Ach ní shin le rá go bhfuil aon mhíshástacht orm leis an ngairm a roghnaigh mé!


Baile Átha Cliath nó Gaillimh agus cén fáth?
Gaillimh. Cé nach raibh sé sin cinnte i gcónaí. I mBaile Átha a bhí mé nuair a casadh m’fhear céile orm agus is as Baile Átha Cliath eisean. Bhí muid idir dhá chomhairle ar feadh píosa faoi cá gcuirfeadh muid fúinn. Shocraigh muid dul siar. Tá mé an-sásta leis an gcinneadh (féach freagra1). Is breá liom cuairt a thabhairt ar Bhaile Átha Cliath, agus ba mhaith liom níos mó ama a chaitheamh ann, ach tá an saol níos deacra, níos dúshlánaí agus ag brath níos mó ar rachmas ann, feictear dom. 
 

Cén iriseoir is mó a thaitníonn leat?
Cathfidh mé aitheantas ar leith a thabhairt do Chóilín Ó Neachtain atá ag obair liom  - iriseoir ar an seanstyle a dhéanamh tochailt agus cartadh agus ceistiú agus a bhfuil suim as cuimse aige i scéalta nuachta. Is maith ann dúinne é! Is breá liom freisin an obair a dhéanann Della Kilroy ar RTÉ – ag dul amach i measc pobail nach labhartar go minic leo. Níl éinne a chuireann pictiúirí agus scéal le chéile chomh maith le Seán Mac a tSíthigh. Agus rinne Robert  Fisk éacht ag cur scéal an mheánoirthir faoi bhráid pobal idirnáisiúnta an Bhéarla  - an scéal is tábhachtaigh i bpolaitíocht na cruinne, dar liom. 

Cén duine is mó a chuaigh i bhfeidhm ort agus tú óg?
Mo mháthair gan aon dabht. An bhean is láidre dár casadh riamh orm agus an bhean a chuir chuile dhuine againne ar bhealach a leasa le mana láidir amháin -  "get on with it!" 

Cén rud is fearr faoi do phost?
Tá mé ag plé leis na himeachtaí is suimiúla atá ag tarlú ar fud an domhain, ar fud na tíre, agus ar fud na gaeltachta chuile lá...agus ag obair i dteannta daoine breátha! Cé nach mbeadh á iarraidh?
 

Cén rud is measa faoi do phost?
Ag déanamh cinntí faoina scéalta a chlúdóidh muid go minic bunaithe ar an bhfuil duine le Gaeilge in ann labhairt fúb – é sin agus an easpa measa a léiríonn comhlachtaí poiblí agus páirtithe polaitíochta scaití do na meáin Ghaeilge.


Cén séasúr is fearr leat agus cén fáth?
Nach álainn chuile shéasúr? Ach tús an tSamhraidh, nuair a bhíonn muid uilig amuigh sa ngarraí trathnóna,   na gasúir ag imirt peile nó iomána agus an bheirt againn féin ag obair ag chaon cheann an gharraí, ag cur agus ag tarraingt, go mbíonn an chuid dheireadh de sholas an lae imithe  -  agus ag dul isteach ansin, maraithe tuirseach ag obair chrua. Sin flaithis Dé. 

Is í Gormfhlaith láithreoir an chláir, Adhmhaidin a chraoltar ón Luan go hAoine ar RTÉ Raidió na Gaeltachta idir 8 agus 9.