Ag Féile na Gealaí le déanaí (a bhí, laidhc, ar fheabhas!) d’inis Éamonn Ó Donnchadha leagan den scéal ‘Eochair, Mac Rí in Éirinn’. Ó insint Éamonn eile - Éamonn a’ Búrc - insint a bailíodh beagnach céad bliain ó shin - a d’fhoghlaim scéalaí Ráth Chairn é.

Ón ngáire is ó na gártha gríosaithe agus molta is léir gur bhain an lucht éisteachta taitneamh, ní amháin as an scéal, ach as scil an scéalaí.

Deir Éamonn, arbh as An Cloigín Gorm ó dhúchas dó ach atá ag cur faoi i Laimbé le blianta fada anois, nach bhfuil an oiread sin deiseanna ann níos mó chun scéalta a insint, cinn fhada go háirithe.

Is geall le sean-nath anois é gur giorra go mór aga airde an duine ar na saolta seo, agus dá réir nach mbeadh d’fhoighne ag daoine éisteacht le scéalta ó bhéal. Ach féach gur inis Éamonn scéal breá fada ag an bhféile agus nach raibh aon aird ag an slua ar an gclog.

Theastaigh ón lucht éisteachta a fháilt amach an bhfillfeadh an laoch go buacach ón Domhan Thoir leis an gclaíomh solais agus an lámh in uachtar a fháil ar an Scológ. Seans nach suim sa scéal amháin a choimeád an slua ag éisteacht ach gur ag déanamh iontais de performance an scéalaí a bhíodar, is dá chuimhne éachtach.

Is iomaí scéalaí a d’fhág a lorg féin ar Eochair, Mac Rí in Éirinn. Más fíor dos na saoithe tháinig bunmhóitíf an scéil thar farraige chughainn ón Meánoirthear nó ón Afraic agus mheall sé blúirí breise ina threo riamh ó shin. Bailíonn brobh gigibheart, is dócha. Éamonn féin, chuir sé leis an scéal is bhain sé de de réir mar a d’oir dá ghiúmar, don slua, is don ócáid ag Féile na Gealaí.

Marcus Mac Conghail, léiritheoir na sraithe, Meascra.

Gan amhras, athraíonn nósanna agus stíleanna cumadóireachta, agus modh a seachadta. Agus bíodh is gur ag físeáin is íomhánna de gach cineál atá tús áite anois tá an focal scrite agus guth an ghlóir lárnach go leor go fóill. Is suntasach an rud é go bhfuil podchraoltaí agus oícheanta focal labhartha go láidir mar ghné de shiamsaíocht is de chaitheamh aimsire na ndaoine.

A scéal fhéin scéal gach duine, a deirtear. Ach uaireanta, is é scéal an duine aonair scéal chách. Is féidir le scríbhneoir mothúchán a chur i bhfriotal a bhaineann macalla domhain as do shaol féin.

Tá iarracht déanta leis an tsraith raidió Meascra ardán a thabhairt don nua-scríbhneoireacht agus ábhar siamsaíochta (agus machnamh, b’fhéidir) a chur ar fáil don éisteoir. Siad na scríbhneoirí (43 acu ar fad) faoi deara a bhfuil sa tsraith. Níor tugadh mar threoir ach píosa a chur ar fáil nach rachadh mórán thar na cúig nóiméad agus guth a chur leis ansan sa stiúideo ar ball.

Píosaí úrnua is mó atá i Meascra agus tá roinnt píosaí a cuireadh in oiriúint don mheán ann freisin. Roinnt de na daoine a ghlac páirt, seans nár scríobhadar focal ó d’fhágadar slán leis an gcóras oideachais. Roinnt eile is scríbhneoirí aitheanta iad a bhíonn ‘ar an bpeann coitianta’. Is iontach an réimse ábhar, stíleanna, is guthanna atá sa tsraith, dar liom. Tá aistí agóide, gearrscéalta, dánta, cuimhní cinn agus eile sa tsraith.

Mar a dúirt Rita Kelly, duine des na scríbhneoirí a ghlac páirt sa tsraith, má thosnaíonn tú ag cur focail le chéile, d’iarrraidh rud a scríobh, ní bhíonn a fhios agat an éireoidh leat in aon chor agus gur ag ‘seoladh teachtaireachtaí beaga chuig an ngealach’ a bhíonn tú.

Gach Déardaoin ag a 4.10in (agus aríst ar an Domhnach i ndiaidh a 10rn) is féidir leat, más mian leat, cúléisteacht a dhéanamh ar na teachtaireachtaí seo agus iad ar a slí go dtí an ghealach.