Níl aon rud ar domhan a spreagann níos mó mé eirí gach maidin ná na sceitimíní a bhuaileann mé is mé ag tnúth le aithne a chur ar amhrán nó ar phíosa ceoil nua nár chuala riamh cheana.   Is nuair a aimsíom an port draíochtúil san, ní leor dom éisteacht leis ar mo chluasáin aige baile.  

Tá mianach éigin ionam a thiomáineann mé an ceol a chuireann faoi gheasa mé a roinnt le daoine eile a bhainfeadh súp as.  Mar sin, ní dócha go bhfuil gairm ar bith níosa oiriúnaí dom sa tsaol ná clár ceoil mo mhian a chur i láthair ar an raidió.

An Taobh Tuathail ag craoladh ar RTÉ Radió na Gaeltachta ó La Bealtaine 1999.  Is cé go bhfuil mórathruithe tagtha ar na bealaithe go n-éistímid le ceol is leis an raidió ó shin, gan trácht ar an gclaochlú atá tagtha ar na bealaithe go roinnimíd an ceol is ansa linn le chéile, tá raison d'être an chláir chomh láidir céanna is a bhí an chéad oíche a chuireas an clár i láthair.  Go simplí: "Seo an ceol a líonann mo chroí le h-áthas inniu… téanam ort agus tabharfaimíd cluas dó in éineacht."

Nuair a thosnaíos ag láithriú an chláir ar dtúis, níor shamhlaíos go raibh mórán daoine ag éisteacht:  cor-chara b’fhéidir, roinnt gaolta, is daoine i gcistiní gur nós leo an "Radio" a bheith ar siúl acu ó dhubh go dubh.   Ach ‘sna laethanta luaithe san roimh theacht na meáin shoisialta is borradh aisteach ré seo an eolais, ní fada go raibh seoladh ríomh-phoist agam chomh maith le seoladh cheannárais an raidió le fógairt do cibé duine a bhí ag éiseacht.  

Is ní fada gur thosnaigh na teachtaireachtaí ag teacht. Thánadar ó chian is ó chóngar.  Is bhí scéalta le n-insint acu.  

Leannáin a thit i ngrá lena chéile is iad ag éisteacht leis an gclár gach oíche i dtigín ar oiléan ná raibh aon teilifís inti.  Déagóirí i mbailte tuaithe nár chuala a leithíd do cheol ariamh cheana is a thug misneach dóibh a mhacasamhail a chumadh iad féin.  Tuismitheoirí a thug cluas don gclár lena bpáistí, á n-iompar istoíche ina ndeaid-tacsaithe nó ina mam-tacsaithe.  

Bhí fear i dteangmháil liom go raibh sé mar nós aige éisteacht leis an gclár gach oíche lena athair, nuair a bhí a athar ar leaba a bháis.  ‘Sna seachtainí sara d’éag sé, d’inis sé dom go bhfuair a athar faoiseamh éigin sa dtechno trom a chastar ar an gclár i dtreo deireadh na seachtaine.  Rithimí an cheoil ar an raidió ag cruthú nascanna idir dhaoine, idir chairde, idir sinne atá fós beo is iad siúd atá imithe uainn.

Iompaíonn an plainéad ar a ais, tá seasamh scór bliain déanta ag an gclár is anois tá daoine ag éisteacht leis ar fud an domhain leochailligh seo.   Tógaim ceann de dhaoine sa tSeapáin ag plé na h-amhráin a chloiseann siad ar an gclár ar Twitter.  Tagann teachtaireacht chugham ó éisteoir i mBerlin a deir nach ait an scéal é go caitheann sí éisteacht le clár ó Chonamara, chun aithne ar chur ar theidil na gceirníní a chloiseann sí á gcasadh i gclubanna na cathrach gach deireadh seachtaine.  Nósánn príomh-amhránaí ó rac-bhanna idirnáisiúnta do nuachtán gurb é ATT an clár is ansa leis.  Deir fear liom gur chabhraigh an ceol a chuala sé ar An Taobh Tuathail ruaig a chur ar a chuid smaointe féinmharaithe.

Dúinne atá scuite chun ceoil, ní leor iad na cairteacha ná na pop-amhráin suaracha céanna a chastar ar na stáisiún tráchtála gach lá chun luach an cheoil a thomas.   Is luibh é an ceol agus deineann sé mothucháin a leigheas, a chneasú is a threisiú.  Is obair thábhachtach í an ceol seo a scaipeadh is a roinnt le chéile go mórmhór os rud é go ndeintear neamháird de ar na stáisiúin trádála.

Cian Ó Cíobháin

Inniu, tá níos mó bealaithe is deiseanna againn éisteacht le ceolta na cruinne ná mar a bhí riamh cheana … ach níos lú ama ag daoine an obair seo a dhéanamh.  Cé go bhfuil cartlainn ceoil na h-idirlíne oscailte go cách is algartaim cruthaithe chun cabhrú linn treabhadh tríd an ngleo, tá géar-ghá i gcónaí le duine chun sinn a threorí i dtreo iontaisí anaithnide.  I bhfocail Ian Curtis ón grúpa Joy Division:  "I’ve been waiting for a guide to come and take me by the hand".  Chuige san na laochra ceoil atá ag roinnt na h-iontaisí ceoil atá aimsithe acu, bíodh san ar bhlaganna, ar láthaireáin mar Mixcloud nó SoundCloud agus ar an raidió gan dabht.  

Is cad chuige  ATT?  Is clár ceoil é curtha le chéile ag duine atá le gealaigh faoi cheol do phobal idirnáisiúnta atá le gealaigh faoi cheol.   Tearmann ceoil ag deireadh an lae chun faoiseamh a thabhairt dúinn ó thorann an tsaoil.

Craoltar An Taobh Tuathail ar RTÉ Raidió na Gaeltachta 22:00 - 00:00 Luan - Aoine