Ag obair le RTÉ

Treoirlínte Urraíochta Craolacháin

Is mór ag RTÉ deis a thabhairt do chustaiméirí, idir shean agus nua, dlúthbhaint a bheith acu lenár n-aschur clár trí urraíocht ar sheirbhísí Raidió & Teilifíse araon.

Tá an cód seo leagtha amach chun na deiseanna, rialacháin agus srianta a rialaíonn urraíocht a leagan síos agus chun déileáil le saincheisteanna gaolmhara. Clúdaíonn sé na cláir go léir a dhéanann RTÉ, a dhéanann RTÉ a choimisiúnú ón earnáil phríobháideach agus a fhaightear ó fhoinsí eile.

Míniú ar Urraíocht
Is ionann urraíocht agus caidreamh le craoltóir nó déantóir clár, áit a ndéantar rannchuidiú díreach nó indíreach leis an gclár le haghaidh ainm, trádmharc, íomhá, gníomhaíochtaí nó táirge a chur chun cinn. Féadfaidh an rannchuidiú a bheidh i bhfoirm maoiniú díreach, soláthar áiseanna nó seirbhísí, nó soláthar earraí/duaiseanna.
Teastaíonn idirdhealú a dhéanamh idir cad is urraíocht ann agus cad is fógraíocht ann. Is éard is fógraíocht ann ná teachtaireacht ó chomhlacht tráchtála nó eile in aonán so-aitheanta agus ar leith, briseadh fógraíochta. Seasann creidiúintí urraíochta amach ó bhristeacha fógraíochta agus ó na nóiméid a cheadaítear dóibh.
 

Ionracas Eagarthóireachta
Ní mór urraíocht a léiriú go soiléir do lucht féachana an chláir. Chomh maith leis sin, ní fhéadfaidh aon ionchur eagarthóireachta nó aon bhaint a bheith ag urraitheoir le clár nó sceidealú ná níor chóir go mbeadh forais réasúnta ag an lucht féachana creidiúint go raibh ionchur ná tionchar ag urraitheoir. Ní mór don chraoltóir oiriúnacht aon socruithe urraíochta a bhreithniú go cúramach ar na cúiseanna sin. Is é sin prionsabal croíláir an Chóid seo. Leis an bprionsabal sáraitheach sin ann, féadfaidh an t-urraitheoir agus an craoltóir araon an tairbhe iomlán a bhaint as caidreamh fiúntach. Bainfidh an lucht féachana leas as an bhfeabhas ginearálta i gcaighdeán agus in éagsúlacht a chuirtear ar fáil le hurraíocht agus neartaítear an sceideal foriomlán. Is féidir le heagraíochtaí buntáiste cuí a bhaint as tairiscintí tráchtála tarraingteacha trí bhaint a bheith acu le cláir fiúntacha agus suimiúla.


Creidiúintí Urraitheoirí

  • Chomh maith le bheith tairbheach don urraitheoir, tá sé ríthábhachtach go léireofaí aon urraíocht go soiléir ag tús agus/nó deireadh cláir nó míre.
  • Ní fhéadfaidh teachtaireacht ó urraitheoir a bheith le feiceáil i gclár teilifíse. Níl feidhm leis an gcosc sin i gclár raidió áit a bhfuil gnéithe sonracha urraithe, aimsir, trácht, léirmheasanna leabhar, etc. san áireamh.
  • Sa chás go mbíonn briseadh fógraíochta i gclár, féadfar creidiúint a thabhairt don urraitheoir ag tús agus deireadh an bhriste ach scartha ón gclár.
  • Féadfaidh na creidiúintí ag tús agus deireadh clár teilifíse a bheith le feiceáil agus le cloisteáil ach ní fhéadfaidh siad dul thar 10 soicind. Féadfar é sin a shíneadh go 15 soicind sa chás go bhfuil dhá urraitheoir nó níos mó i gceist.
  • Féadfaidh creidiúintí a bheith le feiceáil agus le cloisteáil freisin ag dul isteach agus ag teacht amach as bristeacha fógraíochta ach ní fhéadfaidh siad a bheith níos faide ná 7 soicind. Is féidir creidiúint ó bhéal a thabhairt ar raidió ar fhad comhchosúil.
  • Maidir le cláir urraithe, ní fhéadfaidh ainm an urraitheora a bheith i dteideal an chláir. Féadfar, áfach, an teideal a áireamh i gclúdach imeacht le teideal, má tá an clúdach sin urraithe nó nach bhfuil.
  • Ní mór nádúr na hurraíochta a dhéanamh soiléir sna creidiúintí, amhlaidh;
    a) Ba chóir go ndéarfadh urraitheoir a mhaoiníonn cuid de chlár nó clár iomlán, mar shampla, ‘Arna urrú ag’ nó ‘I gcomhar le’ nó focail le comhchiall.
    b) Má sholáthraíonn / dhéanann an t-urraitheoir an clár, caithfear é sin a dhéanamh soiléir freisin. Bheadh sé cuí frásaí mar ‘Arna léiriú ag’, ‘Arna soláthar ag’, nó Arna choimisiúnú ag’, nó focail le comhchiall a úsáid.
    I ngach cás thuas, tá an craoltóir go hiomlán freagrach as ábhar eagarthóireachta an chláir agus ní cheadófar aon chreidiúint a shéanfaidh an fhreagracht sin ar aon bhealach.
  • Ní fhéadfar cóip fógraíochta reatha, nó cóip in úsáid le trí bliana anuas, a úsáid mar chreidiúint urraíochta. Ní fhéadfar creidiúintí a chur in oiriúint do fhógraí ina dhiaidh sin ach oiread fad is a bheidh caidreamh urraíochta ann. Féadfar úsáid líne lipéid cuideachta nó ceoilín gaolmhar a cheadú, ach i gcomhar leis an bhfrása “Arna urrú ag”, agus sin amháin.
  • Féadfaidh creidiúintí áfach a bheith bainteach le clár agus féadfaidh úsáid táirge a bheith san áireamh.
  • Níor chóir gurb ionann creidiúintí agus iarratais táirgí nó seirbhísí a cheannach, dá bhrí sin tá cosc ar phraghsanna nó bolscaireachtaí díolacháin a chur san áireamh.
  • Cé go gcaithfidh creidiúintí agus teachtaireachtaí fógraíochta a bheith éagsúil, caithfidh creidiúintí cloí leis na Cóid Cleachtais Fógraíochta iomchuí go léir a bheidh i bhfeidhm ag an am.
  • Ní fhéadfar creidiúintí a mheascadh suas le fógraí stáisiúin nó míreanna nuachta agus dá bhrí sin níl sé inghlactha Láithreoirí Leanúnachais nó Léitheoirí Nuachta a úsáid do chríocha amhairc nó do ghuthú.
  • Is faoi RTÉ a bheidh an cinneadh maidir le hoiriúnacht creidiúintí i ngach cás.

Oiriúnacht
Bíonn ceannteidil ghinearálta faoi thrí chatagóir:

  1. Cláir nach bhfuil Oiriúnach d’Urraíocht
  2. Cláir a d’Fhéadfadh a bheith Oiriúnach
  3.  Urraitheoirí Mí-Oiriúnacha

Cláir nach bhfuil Oiriúnach d’Urraíocht

  • Cláir Nuachta. Ní fhéadfaidh cláir nuachta, lena n-áirítear scéalta práinneacha, nuacht náisiúnta, réigiúnach, áitiúil agus idirnáisiúnta a bheith urraithe
  • Cúrsaí Reatha. Tá cosc ar urraíocht ar Chláir Chúrsaí Reatha ar Teilifís RTÉ. Chun críche na roinne seo, ní mheastar cláir irise agus cláir eolais ghinearálta a bheith ina gcláir chúrsaí reatha
  • Cláir Reiligiúin
  • Céannacht Stáisiúin
  • Cláir le haghaidh Leanaí
  • Tá ceart ar cosaint ag an gcraoltóir cláir eile a chur san áireamh sa chatagóir ‘Mí-Oiriúnach d’Urraíocht’ de réir mar a mheasann sé a bheith oiriúnach

Cláir a d’Fhéadfadh a bheith Oiriúnach
Cé go bhféadfadh an chúis a bheith soiléir go gcaithfidh na snáitheanna clár thuas a bheith neamhspleách ar aon chomhlachas, tá raon clár ann a chaithfear a scrúdú ar bhonn cás ar chás.
Leis an bprionsabal sáraitheach go gcaithfidh neamhspleáchas eagarthóireachta a bheith i bhfeidhm i ngach cás a bheith soiléir le feiceáil, teastaíonn aird speisialta a thabhairt ar roghnú urraitheoirí le haghaidh na gclár eolais.
D’fhéadfadh cláir shonracha a mheastar nach féidir a urrú a bheith san áireamh ar liosta Clár faoi na ceannteidil seo a leanas; Irise, Tomhaltóra, Stíl Bheatha/DIY, Gnó nó Saincheisteanna Sláinte, ach d’fhéadfadh go leor clár faoi na ceannteidil sin a bheith oiriúnach. Tríd is tríd, ní fhéadfaidh siad siúd a mbaineann a ngnó le margaíocht a dhéanamh ar tháirgí nó seirbhísí brandáilte nó lena ndíol cláir a thugann comhairle maidir le hinchomparáideacht, úsáid, ceannach, tógáil ar cíos na dtáirgí nó seirbhísí sin a urrú. Dá bhrí sin, mar shampla, ní fhéadfaidh Cuideachta Seirbhísí Airgeadais urraíocht a dhéanamh ar chlár ina dtugtar comhairle maidir le hairgeadas pearsanta/teaghlaigh a bhainistiú. Ach, bheadh sé réasúnach go leor go ndéanfadh Aerlíne nó Déantúsóir Mótair, srl. urraíocht ar chlár den sórt sin.
Teastaíonn aird speisialta ón gcineál/seánra sin clár ach níl siad eisiata per se ó chaidreamh urraíochta oiriúnach. Ar an dóigh chéanna, d’fhéadfadh gnéithe mar aimsir, trácht, stoic agus scaireanna, léirmheasanna leabhar srl., a bheith i gclár irise nó i gclár eolais ghinearálta a bhféadfaidh táirgí nó seirbhísí oiriúnacha urraíocht a dhéanamh air.
 

Urraitheoirí Mí-Oiriúnacha

  • Ní fhéadfaidh táirge ná seirbhís nach bhféadfar glacadh leis faoi na cóid fógraíochta a bheidh i réim ag an am a bheith ina urraitheoir.
  • Ní fhéadfaidh táirge ná seirbhís nach bhféadfar glacadh leis d’fhógraíocht i mbandaí ama sonracha ná do chineál sonrach clár urraíocht a dhéanamh ar chláir sna bandaí ama sin ná ar chláir den chineál sin.
  •  Ní fhéadfaidh táirgí ná seirbhísí, a bhféadfadh nasc marsantaithe a bheith acu le clár, a bheith ina urraitheoirí ar an gclár sin.
  • Ní fhéadfaidh aon chomhlacht a bhfuil a gcuspóirí uile nó cuid mhór díobh polaitiúil a bheith ina urraitheoir.
  • Ní fhéadfaidh daoine ná cuideachtaí a bhfuil aithne ghinearálta orthu as táirgí tobac a dhéanamh nó a sholáthar a bheith ina n-urraitheoirí.
  • Cé go bhféadfaidh cuideachtaí cógaisíochta a bheith ina n-urraitheoirí, ní cheadaítear aon chomhlachas le cógais ar oideas ná cógais ar oideas a lua.
     

Suíomh Táirgí 

  • Is ionann Suíomh Táirgí agus táirge nó seirbhís nó tagairt dó a chur san áireamh i gclár as a bhfaigheann an craoltóir nó déantóir clár comaoin agus nach dtugtar aitheantas dó ag tús agus/ná ag deireadh an chláir. Tá cosc ar an gcleachtas sin.
     

Suntasacht Mhíchuí

  • Ní fhéadfar suntasacht mhíchuí a thabhairt d’aon táirge ná seirbhís tráchtála in aon chlár. Go háirithe, caithfear aon tagairt do tháirge nó seirbhís den sórt sin a theorannú don méid a fhéadfar a sheasamh leis le riachtanais eagarthóireachta an chláir féin. Slat tomhais praiticiúil tábhachtach is ea nach bhféadfar tionchar tráchtála seachtrach a fheiceáil ar an bpróiseas eagarthóireachta. Ní fhéadfaidh, in aon bhealach, an tslí a bhfeicfear táirge a bheith mar ábhar caibidlíochta ná comhaontaithe leis an soláthraí.

Duaiseanna Clár

  • Caithfear féachaint ar dhuaiseanna móra mar urraíocht agus caithfear creidiúint a thabhairt dóibh ag tús agus/nó deireadh an chláir. Chun críche soiléire, sainítear duaiseanna móra mar earraí nó seirbhísí ar luach níos mó ná €30,000 ag sárphraghsanna tráchtála. Déanfaidh RTÉ an luach sin a athbhreithniú go tréimhsiúil ag teacht le boilsciú.
  • Féadfaidh urraitheoirí duaiseanna a sholáthar do chláir agus féadfaidh craoltóirí an duais a lua chomh maith le ráiteas gearr fíorasach. Caithfear duaiseanna de tháirgí nó seirbhísí brandáilte dá dtagraítear i bhfoirm nuachta in áiteanna eile sa chlár a sheachaint. Maidir le duaiseanna a sholáthraítear trí chomórtais lucht féachana, ní fhéadfar ceisteanna a bhaineann leis an táirge a chur san áireamh. Tá ceisteanna a bhainean le himeachtaí spóirt agus ceoil, ceol, scannáin, fís, amharclannaíocht agus léirmheasanna leabhar díolmhaithe ón bhforáil sin. Tríd is tríd, ba chóir go bhféachfaí ar dhuaiseanna mar nithe a chuireann luach le hábhar an chláir.
    • I gcásanna nach gcaitear le Duaiseanna Móra mar urraíocht agus nach dtugtar aitheantas mar sin dóibh, caithfidh an clár iad a cheannach ag sárphraghsanna tráchtála.

Imeachtaí Urraithe

  • Tá sé coitianta imeachtaí a bhféadfadh baint a bheith ag urraitheoir leo a chlúdach. Tá sé inghlactha urraitheoir a bheith i gceist don chlúdach ar leithligh ó urraitheoir an imeachta, ach is féidir le hurraitheoir an imeachta a bheith ina urraitheoir craolacháin freisin.

Níor chóir clúdach míchuí amhairc ná ó bhéal a thabhairt do chomharthaí fógraíochta ná teachtaireachtaí brandála ag imeachtaí den sórt sin. Níor chóir clúdach ar bith a sholáthar ag imeachtaí nach bhfuil stádas ‘neamh-chraolacháin’ bona fide acu. Is féidir iad seo a leanas a úsáid mar threoirlínte.

a) Ní mór an t-imeacht a bheith aitheanta mar imeacht oifigiúil ag comhlacht spóirt nó cultúir.
b) Ní fhéadfaidh clúdach craolacháin ná urraíochta a bheith mar phríomhchuspóir an imeachta.
c) Caithfidh an t-imeacht a bheith oscailte don phobal, má tá sé á chraoladh nó nach bhfuil.
d) Caithfidh an craoltóir cinneadh a dhéanamh ar mhaithe leis an lucht féachana, agus ní hamháin ar mhaithe le brabús. Tríd is tríd, ba chóir go mbeadh tagairtí amhairc agus clostagairtí maidir le hurraitheoir an imeachta dóthanach chun aon oibleagáidí conarthacha a chomhlíonadh, nó mar a bheadh cuí i ndáil le gnáthriachtanais chraolacháin.


Fógraíocht a Bhaineann le hUrraíocht

  • Ní fhéadfar ach frásaí a bheadh inghlactha mar uas-cheannlínte a úsáid i bhfógraíocht dírithe chun cur le feasacht maidir leis an gcaidreamh urraíochta. Ní chraolfar fógraíocht a chuirfidh an comhlachas urraíochta chun cinn sa chlár nó timpeall ar an gclár urraithe.

Bolscaireacht / Réamhfhógráin

  • Is éard is cuspóir le bolscaireacht stáisiúin nó réamhfhógráin maidir le cláir atá le teacht ná chun aird an lucht féachana/éisteachta a fháil agus chun eolas ginearálta a sholáthar faoi chlár na gcraoltóirí. Dá bhrí sin ba chóir gur rud tánaisteach a bheadh sna hurraitheoirí. Ní fhéadfaidh ach taispeáint amháin de lógó an urraitheora a bheith le feiceáil le linn bolscaireacht don chlár.

Treoirlínte Eile
Is éard is cuspóir leis na treoirlínte seo ná creat a chur ar fáil lena bhféadfaidh lucht urraíochta, lucht déanta clár agus lucht craolacháin nádúr an chaidrimh chraolacháin agus urraíochta, na buntáistí agus na srianta a bhaineann leis a thuiscint go hiomlán. Tá sé leagtha amach chun na ceanglais dlí agus rialála atá ann a léiriú ach caithfear ciall a bhaint as i gcomhar le treoirlínte eile i ndáil le fógraíocht, agus le Treoirlínte Déantóirí Clár RTÉ ina léirítear ar shlí níos cuimsithí freagrachtaí na ndaoine sin a bhfuil baint acu le léiriú clár.

www.rte.ie/about/ie