Preas Eisiúintí

Preas Ráiteas Sheachtain na Gaeilge 2012

Tá Seachtain na Gaeilge 2012 buailte linn agus beidh RTÉ gníomhach mar is gnáth chun a lucht éisteachta agus féachana a spreagadh le smaoineamh ar an teanga agus pé Gaeilge atá acu a chleachtadh le linn na seachtaine.

Chuige sin, tá láithreoirí na gclár, láithreoirí leanúnachais agus láithreoirí na haimsire ar bord chun iarracht ar leith a dhéanamh agus tá raon ilghnéitheach clár agus seirbhísí beartaithe chun freastal ar an bpobal ar an raidió, ar an teilifís agus ar na meáin dhigiteacha agus shóisialta.


Tá RTÉ tiomanta don Ghaeilge agus coinsiasach dá ról lárnach i saol cultúrtha na tíre. Is mór ag RTÉ an deis agus an dúshlán bealaí nua a aimsiú chun daoine a chur ag smaoineamh ar an teanga agus an Ghaeilge a chur chun cinn ar bhealach nuálaíoch nár baineadh triail as cheana.

Ar an teilifís . . . Bernard Dunne's Bród Club, RTÉ One, gach Luan 5 Márta - 9 Aibreán 2012, 7.30pm
Tosóidh sraith nua teilifíse dar teideal 'Bernard Dunne's Bród Club' ar an 5 Márta agus críochnóidh ar an 9 Aibreán 2012. Sraith ilmheánach thar sé chlár atá i gceist ina bhfeicfear an dornálaí Bernard Dunne, le buíon comhairleoirí á threorú, ar aistear i mbun feachtas dúshlánach. Tá Bernard ag iarraidh réabhlóid a thosú le 100,000 duine breise a chur ag labhairt Gaeilge. Triailfear modhanna éagsúla le daoine a chur ag caint le cabhair ó réalta iomráiteacha, teaicticí treallchogaíocha, piarbhrú, éachtaí poiblíochta, pléadálaithe áitiúla, dúmhál mothálach agus, gan dabht, plámás. Bainfear leas as na meáin dhigiteacha agus shóisialta lena aistear a léiriú. Le bheith páirteach féach http://www.rte.ie/brodclub

Aifreann Lá 'le Pádraig, RTÉ One, 11.30am
Craolfar Aifreann dátheangach ó Chnoc Mhuire i gCo Mhaigh Eo á cheiliúradh ag an Athair Richard Gibbons, SP. Beidh ceol nua-chumtha i nGaeilge dar teideal 'Aifreann Mhuire an Chnoic', a chum an tSiúr Marie Dunne, CHF mar chuid den Aifreann agus beidh Cantairí Óga Chnoc Mhuire á stiúradh ag Marie.


Ar an raidió: RTÉ Raidió na Gaeltachta
Aifreann Lá 'le Pádraig, Raidió na Gaeltachta, Satharn, 17 Márta, 11.02-11.45am
Craolfar Aifreann Lá 'le Pádraig beo ó Shéipéal Chúil Aodha á cheiliúradh ag an Athair Dónal Ó Briain le Peadar Ó Riada agus Cór Chúil Aodha.
Craolann RTÉ Raidió na Gaeltachta raon leathan de chláir nuachta, spóirt, oideachais, ceoil, siamsaíochta agus irise i nGaeilge ceithre huaire fichead sa lá.

Ta nasc beo chuig RnaG ar www.rte.ie

Ar an raidió: Radio One

'An Briathar Beo', Luan-Aoine, 12-16 Márta, 6.40am
Is é Gary Hastings, propast Eaglais San Nioclás, Gaillimh agus an t-iar reachtaire i gCathair na Mart, Co. Mhaigh Eo, láithreoir na seachtaine. Is ó cheantar oirthear Bhéal Feirste do Gary, sagart Anglacánach a bhfuil an teanga agus an ceol dúchais ar a thoil aige.


'The Book on One' - Luan-Aoine, 12-16 Márta, 11.15-11.25pm
An tseachtain seo tá rogha gearrscéalta ó scothscríbhneoirí á gcraoladh in aghaidh an lae. Rinne RTÉ Radio 1 coimisiúnú orthu don tsraith Scéalta san Aer agus d'fhoilsigh Coiscéim 26 scéal i gcnuasach den teideal céanna. Ba é Cathal Póirtéir an t-eagarthóir. Is iad seo a leanas na gearrscéalta a chraolfar: Idirlíonrith - Gabriel Rosenstock; Dhá Litir ó Áth Iseal - Liam Mac Cóil; Lúidín an Phíobaire - Biddy Jenkinson; Ar an Algarve - Séamus Mac Annaidh; Taisce-dán - Pádraig Ó Siadhail. Léiritheoir: Cathal Póirtéír.


'Aifreann i nGaeilge', Lá 'le Pádraig, 10.00am
Aifreann i nGaeilge ó Eaglais Naomh Muire, Cathair na Mart, á cheiliúradh ag an Athair Charlie McDonald le ceol ó Chór Pharóiste Naomh Muire.


'Comhluadar na Leabhar', gach Satharn, 8.02pm
Clár léirmheasanna ar leabhair Ghaeilge ag Cathal Póirtéir le léitheoirí agus léirmheastóirí litríocht na linne (athchraoladh ó Raidió na Gaeltachta).
'

Drama on One' - Domhnach, 18 Márta, 8.02pm
B
eidh dhá dhuaisdráma Gaeilge sa tsraith Sunday Playhouse á gcraoladh. 'Ainglíocht' le Frainc Ó Murchadha agus 'Níl tú ag siúl amach le leaid ón Northside!' le Brian Ó Tiomáin. Bhuaigh na drámaí seo duaiseanna sa chomórtas drámaíochta raidió a mhaoiníonn RTÉ i gComórtais Liteartha an Oireachtais.
Sna príomhpháirteanna sa dráma 'Northside' tá Clíodhna Ní Chíosáin, a bhfuil go leor duaiseanna bainte aici féin dá ról in 'Aifric' ar TG4. Is é Ultan Ó Conchúir an leaid a chuireann buairt ar a tuismitheoirí. Tá sár-fhoireann bailithe le chéile ag an léiritheoir Cathal Póirtéir, ina measc Donal O'Kelly, Don Wycherly, Joan Sheehy agus Caitríona Ní Mhurchú. In 'Ainglíocht' is é Gabriel Rosenstock an t-aingeal a bhíonn ag diabhlaíocht nuair a dhéanann sé neamhaird ar ordaithe ón Réaltathair teacht sa tslí ar fhear atá ag iarraidh bean phósta a mhealladh. Is é Cathal Póirtéir an léiritheoir.
 

'Sunday Miscellany', 6/11/18 Márta, 9.10am
Beidh aistí agus filíocht nuachumtha i nGaeilge agus i mBéarla le cloisteáil ar Sunday Miscellany ar na dátaí an 6, 11 agus 18 Márta.

Chomh maith leis na cláir atá luaite thuas, beidh Myles Dungan ag caint leis an Ollamh Colbert Kearney faoi Phádraig Ó Duinnín a d'fhoilsigh an foclóir cáiliúil Gaeilge-Béarla in 1904 ar 'The History Show', Domhnach, 11 Márta, 6.05pm. Beidh míreanna i nGaeilge nó bainteach leis an teanga ar chuid mhaith de chláir Radio One. Ina measc 'The Ronan Collins Show', 'Today with Pat Kenny' (the Friday Gathering ar an Aoine, 16ú Márta),'Playback', 'Arena', 'The Business', agus go leor cláir eile.


Beidh Hector Ó hEochagáin agus láithreoirí eile ó RTÉ2fm mar aon le láithreoirí éagsúla ó RTÉlyric gníomhach sa tseachtain chomh maith.

Do Dhaoine Óga ar an Teilifís, RTÉ Two . . .
Beidh Gaeilge le cloisteáil ar na cláir do dhaoine óga ar RTÉ Two. Beidh réalta cáiliúla ag bualadh isteach ó am go ham le linn na seachtaine agus beidh béim ar shiamsaíocht agus ar spraoi le comhrá, ceol agus cluichí.
Eleve8 (5-9 Márta) Ar 6 Márta, beidh an dornálaí Bernard Dunne ag cur síos ar an Bród Club. Ar 9 Márta: beidh an pearsa teilifíse Eoghan Mac Diarmada, Ambasadóir óg Sheachtain na Gaeilge sa stiúideo agus canfaidh Cór as Baile Formaid amhrán i nGaeilge a thaifead an banna The Coronas.
TwoTube (5-9 Márta) Tabharfar achoimre ar imeachtaí Sheachtain na Gaeilge agus beifear ag cur síos ar an ardán faisnéise ilmheánach 'How to be Irish ', féach 'http://www.rte.ie/tv/howtobeirish/ agus clár a bheidh á chraoladh ar RTÉ One ar Lá 'le Pádraig ag 7.30pm. Beidh mír freisin faoi na háiseanna atá ar fáil trí Ghaeilge ar nós Google.
Juice (13 Márta) Beidh Eoghan Mac Diarmada, Ambasadóir óg Sheachtain na Gaeilge mar aoi speisialta sa stiúideo.
Hubble (12-16 Márta) Mar is gnáth, beidh béim ar an dátheangachas agus ar an spraoi. 'Cóisir Ghaelach' a bhéas mar théama na seachtaine agus feictear aíonna agus páistí sa stiúideo ag casadh ceoil agus ag damhsa. Is í an t-amhránaí sean-nóis Íde Nic Mhathúna, a chanann leis an ngrúpa The Bonnymen, a bhéas mar aoi.
RTÉjr: (12-16 Márta) Arís, beidh béim ar an dátheangachas. Beidh nasc ar leith ó Sheachtain na Gaeilge ar ghréasán RTÉjr WEB. Ar RTÉjr, beidh páistí ag imirt cluiche speisialta 'Te agus Fuar' le linn na seachtaine.
RTEjr agus TRTÉ AR LÍNE (5-9 Márta) RTÉjr Ar Líne Beidh Maryam Hussain ag canadh ar Kidspeaks agus Adrianna Suleman ag trácht ar an ngrá atá aici don Ghaeilge. Beidh teachtaireacht speisialta ag Reuben & Bó i nGaeilge. Ar TRTÉ Ar Líne, beidh ceacht faoi smideadh á thabhairt ag Siobhán Feirtéar as Gaeilge. Beidh ceol traidisiúnta ó na mic léinn Robert Harvey (fliúit), Amie Farrell-Courtney (bodhrán) agus Éilís Lavell (cláirseach). Two Tube blog, dá réir.
TRTÉ Facebook Beidh comórtais bunaithe ar fhocail á reáchtáil i gcomhar le Seachtain na Gaeilge.
RTEjr Ar Líne (12-16 Márta) Ar Kidspeak beidh Caitríona Ní Almhain ag seinm ar an gcláirseach agus canfaidh Kessie Dunne agus Ellie Herd 'Peigí Leitir Móir'. Beidh scéalaí Bleá Cliathach sa stiúideo ag caint faoi Lá 'le Pádraig.
TRTÉ Ar Líne, (12-16 Márta) Beidh an dara ceacht faoi smideadh ón ealaíontóir smididh Siobhan Feirtéar agus beidh dreas eile ceoil ó na hoirfidigh Robert Harvey (fliúit), Amie Farrell-Courtney (bodhrán) agus Éilís Lavelle ar an gcláirseach. Blog TwoTube dá réir.


Bí ag faire amach ar an suíomh d'ábhar faoi Fhéile Lá 'le Pádraig idir 12-16 Márta. Beidh smaointe ag an mblagálaí Lola Dee faoi earraí lámhdhéanta a bhaineann le téama na féile agus péinteáil éadain leis an ealaíontóir Ruth Hirsch. Beifear ag seoladh an chluiche a ndearnadh coimisiúnú speisialta air dar teideal 'Sheep v Aliens' ar an Aoine. Agus ná dearmad go mbeidh cluichí agus comórtas ar théama Fhéile Naomh Pádraig ar TRTÉ Facebook agus Twitter.

Tuilleadh eolais: Máire Nic Fhinn, Oifigeach na Gaeilge, Rannóg Cumarsáide RTÉ, Teil. 01-208 3434
R. maire.nicfhinn@rte.ie

www.rte.ie/about/ie